Εσχατολογικά θέματα από νομικά χείλη
Κείμενο-ρετρό 91.0: Εποχή ραγδαίας αποστασίας ήδη από το 1989
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης
Η βιωσιμότητα του ιστολογίου εξαρτάται από την ελάχιστη οικονομική στήριξη των αναγνωστών, η οποία ανέρχεται σε 5 € μηνιαίως ή 50 € ετησίως.
Ευχαριστώ θερμά για την αλληλεγγύη σας!
Λεπτομέρειες σχετικά με την συνδρομή υπάρχουν στον ακόλουθο σύνδεσμο:
kvathiotis.substack.com/subscribe
Το 1989 είχε εκδοθεί ένα βιβλίο με τίτλο «Εσχατολογικά θέματα», γραμμένο από την Γεωργία Ροδίτου (εκδόσεις «Μήνυμα»). Η συγγραφέας έγραψε το βιβλίο στον απόηχο του πυρηνικού ατυχήματος στο Τσέρνομπιλ, δηλ. σε μια εποχή όπου τα εσχατολογικά θέματα βρίσκονταν στην πρώτη γραμμή της επικαιρότητας. Στην σελίδα 176 παραθέτει τα «σημεία των καιρών», εκφράζοντας την πεποίθηση ότι:
«η εποχή μας έχει έντονο εσχατολογικό χαρακτήρα, με την έννοια ότι έχει πολλά κοινά χαρακτηριστικά γνωρίσματα με την “ημέρα του Κυρίου” τη μεγάλη και επιφανή».
Βεβαίως, της Δευτέρας Παρουσίας του Χριστού θα προηγηθεί η εμφάνιση του Αντιχρίστου, ο οποίος θα εκληφθεί ως ψευδομεσσίας και θα στεφθεί βασιλέας των Ιουδαίων στον Γ΄ Ναό του Σολομώντος.
ΡΑΓΔΑΙΑ ΑΠΟΣΤΑΣΙΑ
Πλην της ανεγέρσεως του ναού αυτού, ένα ακόμη θεμελιώδους σημασίας «προγνωστικό σημείο» για την εμφάνιση του Αντιχρίστου είναι «η αποστασία του χριστιανικού κόσμου από την πίστη στον Χριστό».
Η Ροδίτου επικαλείται την Β΄ προς Θεσσαλονικείς επιστολή του Αποστόλου Παύλου (2, 3-4), ο οποίος ζητά την προσοχή των πιστών, ώστε να μην εξαπατηθούν κατά μηδένα τρόπον. Η ημέρα του Κυρίου προϋποθέτει να έχει έλθει προηγουμένως «η αποστασία» και να αποκαλυφθεί ο άνθρωπος της αμαρτίας, ο υιός της απωλείας, δηλ. ο Αντίχριστος.
Ότι η εποχή της συγγραφέως ήταν «εποχή ραγδαίας αποστασίας από την πίστη και από τον ηθικό νόμο του Θεού» προέκυπτε, σύμφωνα με τις επισημάνσεις της, από διάφορα φαινόμενα:
«Το πρόσωπο του Ιησού Χριστού δεν αμφισβητείται απλώς, αλλ’ υβρίζεται ασύστολα. Πρόχειρο παράδειγμα η ταινία του Σκορτσέζε “Ο τελευταίος πειρασμός” […]. Η Εκκλησία διώκεται είτε ανοιχτά είτε συγκεκαλυμμένα. Η αντιθρησκευτική προπαγάνδα και οι ποικιλώνυμες αιρέσεις οργιάζουν. […]. Οι εκκλησίες άδειασαν και γέμισαν τα γήπεδα, οι κινηματογράφοι, τα νυκτερινά κέντρα, οι φυλακές, τα σαλόνια των μάγων, των αστρολόγων και των γκουρού. Επί ώρες μικροί και μεγάλοι κάθονται σαν αποβλακωμένοι μπροστά στην τηλεόραση και καταπίνουν τα πιο ανούσια και κακόγουστα προϊόντα της σύγχρονης βιομηχανίας του θεάματος, ενώ δεν διαθέτουν ούτε λίγα λεπτά για να διαβάσουν ή ν’ ακούσουν τον λυτρωτικό και ζωοπάροχο λόγο του Θεού».
Διαβάζοντας τις ανωτέρω αράδες 37 χρόνια μετά την κυκλοφορία του βιβλίου της Ροδίτου, πολύ δύσκολα μπορεί να διαφωνήσει κανείς ως προς την διαπίστωση ότι η σημερινή αποστασία έχει υπερδιογκωθεί:
Η εν Ελλάδι αναβαθμισμένη αντιχριστιανική προπαγάνδα της δικής μας εποχής υλοποιήθηκε ξεδιάντροπα μέσα στην Εθνική Πινακοθήκη με την έκθεση ψευδοκαλλιτεχνικών έργων που παρουσίαζαν π.χ. την Παναγία Θεοτόκο ως μάγισσα και το Θείο Βρέφος τερατόμορφο, με ένα μάτι και ένα κέρατο στο κεφάλι. Επίσης, οι τηλεοπτικές οθόνες μας έχουν κατακλυσθεί από αμέτρητες εκπομπές του σκουπιδοντενεκέ, οι οποίες προπαγανδίζουν ανελέητα όλες τις στρεβλές ή διεστραμμένες τάσεις του κυρίαρχου, νεοταξίτικου ρεύματος, όπως είναι:
η εμμονική δαιμονοποίηση του διοξειδίου του άνθρακα
ο εγκωμιασμός των παρελάσεων των ΛΟΑΤΚΙ αλλά και της υποβοηθούμενης αυτοκτονίας
η ακροδεξικοποίηση κάθε πολίτη που τολμά να μιλά υπέρ πατρίδος, θρησκείας και οικογένειας
η θεοποίηση των πειραματικών εμβολιασμών και της δωρεάς οργάνων κ.ά.
Φυσικά, εξακολουθούν μέχρι σήμερα να αδειάζουν οι εκκλησίες (ή ακόμη χειρότερα να εμπλουτίζονται με μασκοφορεμένους πιστούς που έχουν αλλοιωμένο φρόνημα) και να γεμίζουν τα γήπεδα, με τελευταίο παράδειγμα το κατάμεστο Ολυμπιακό Στάδιο, όπου συνέρευσε ο παραπλανημένος όχλος για να προσκυνήσει τους Metallica, δίνοντας ένα κάθε άλλο παρά ευκαταφρόνητο ποσό, ενώ παραμένει άφαντος και άφωνος όταν οργανώνονται διαδηλώσεις κατά της υγειονομικής ή της ηλεκτρονικής δικτατορίας.
Άραγε, είναι τυχαίο το σύμβολο που έχει σχηματισθεί στο υψωμένο χέρι του τραγουδιστή του ροκ συγκροτήματος;
Αν σκεφθούμε ότι, πέραν των ανωτέρω, στην εποχή μας μαίνονται και δύο μεγάλοι πόλεμοι, ενώ η Ελλάδα κατάντησε να είναι η πρώτη ορθόδοξη χώρα που θέσπισε τον γάμο των ομοφυλοφίλων, θα ήταν απολύτως δικαιολογημένο να έχει ήδη αναθερμανθεί η εσχατολογική συζήτηση περί επικείμενης ελεύσεως του Αντιχρίστου.
Xαρακτηριστική είναι η αναφορά της Ροδίτου στο πεδίο της ηθικής:
«Ας μην πάμε μακριά, αρκεί να ρίξουμε μια ματιά να ιδούμε τι γίνεται τριγύρω μας, στην Ελλάδα, σε αυτή τη χώρα για τη ήθη της οποίας καυχιόμασταν μέχρι πριν από λίγα χρόνια. Η διαφθορά, το ψέμα, η απάτη, το έγκλημα, η εξαγορά συνειδήσεων, η ασυνέπεια οργιάζουν. Σοβαρά κρούσματα σοδομητισμού εμφανίζονται με ανησυχητική συχνότητα τα τελευταία χρόνια και σε αυτές ακόμη τις μικρές κοινωνίες των χωριών μας. Οι πιο αισχρές σεξουαλικές διαστροφές διαφημίζονται από τεράστιες κινηματογραφικές αφίσες και από πολύχρωμα περιοδικά που κρέμονται προκλητικά στα περίπτερα με την ανοχή της Πολιτείας. Η αλληλεγγύη, η συμπόνια, η αγάπη, γίνονται όλο και πιο σπάνια είδη. Συμβαίνει εκείνο που προείπε ο Κύριος μιλώντας για τους έσχατους καιρούς: καὶ διὰ τὸ πληθυνθῆναι τὴν ἀνομίαν ψυγήσεται ἡ ἀγάπη τῶν πολλῶν».
Μολονότι επιδραστικοί κληρικοί ή/και θεολόγοι αποφεύγουν να αγγίξουν δημοσίως την «ατζέντα του Αντιχρίστου», προτιμώντας την εκκωφαντική (και, ταυτοχρόνως, προδοτική) σιωπή, το «εσχατολογικό ταμπού» έσπασε προσφάτως ο κ. Ευάγγελος Βενιζέλος, πιστοποιώντας με το παράδειγμά του ότι ζούμε ξεκάθαρα σε ανάποδο κόσμο.
ΒΕΝΙΖΕΛΟΣ VS THIEL
Ειδικότερα, στις 6 Μαΐου 2026, κατά την αντιφώνησή του στην τελετή αναγόρευσής του σε επίτιμο διδάκτορα της Νομικής Σχολής και του Τμήματος Κοινωνικής Θεολογίας και Θρησκειολογίας της Θεολογικής Σχολής ΕΚΠΑ, ο κ. Βενιζέλος μίλησε για το «κατέχον» (βλ. το βίντεο που ακολουθεί από το λεπτό 30:36 και μετά – η γραπτή αποτύπωση στην υποσημείωση1), που, σύμφωνα με τον Απόστολο Παύλο (Θεσ. Β΄, 2, 6-8), είναι το ανάχωμα για την έλευση του Αντιχρίστου:
«Καὶ νῦν τὸ κατέχον οἴδατε, εἰς τὸ ἀποκαλυφθῆναι αὐτὸν ἐν τῷ ἑαυτοῦ καιρῷ· τὸ γὰρ μυστήριον ἤδη ἐνεργεῖται τῆς ἀνομίας, μόνον ὁ κατέχων ἄρτι ἕως ἐκ μέσου γένηται ».
Στην ομιλία του αυτή, ο τιμώμενος έκανε την συγκεκριμένη αναφορά, επειδή θέλησε να στηλιτεύσει έναν άλλον νομικό, απόφοιτο και διδάκτορα της Νομικής Σχολής του πανεπιστημίου Στάνφορντ, ο οποίος δραστηριοποιείται πλέον ως δισεκατομμυριούχος επενδυτής και, ειδικότερα, συνιδρυτής της Palantir, δηλ. της διαβόητης τεχνολογικής εταιρείας που αναπτύσσει λογισμικά παρακολούθησης-κατασκοπείας, με τα οποία εφοδιάζει διάφορες κυβερνήσεις.
Πρόκειται για τον σκοτεινό και ιδιαιτέρως αμφιλεγόμενο Πήτερ Τιλ (Peter Thiel), ο οποίος, ενώ ασχολείται με την παραγωγή τέτοιων λογισμικών, τα οποία θα μπορούσαν να αξιοποιηθούν ως ιδανικά εργαλεία στα χέρια ενός παγκόσμιου δικτάτορα που θα ήθελε να καθυποτάξει ολόκληρη την ανθρωπότητα, από το 2023 διοργανώνει διαλέξεις για τον Αντίχριστο σε διάφορα μέρη του κόσμου, προσπαθώντας να ερμηνεύσει την λογική που υποκρύπτεται στην μυστηριώδη έννοια του «κατέχοντος», ώστε το ακροατήριό του να είναι θωρακισμένο έναντι της ενδεχόμενης ελεύσεως του Αντιχρίστου. Σύμφωνα με την ανάποδη σκέψη του Τιλ, «κατέχον» μπορεί να είναι π.χ. η τεχνολογία, η οποία προσφέρεται για την αναχαίτιση των πάσης φύσεως υπαρξιακών απειλών!
Σημειωτέον ότι ένα από τα πνευματικά πρότυπα του Πήτερ Τιλ είναι ο Γερμανός πολιτειολόγος, καθηγητής Συνταγματικού και Διεθνούς Δικαίου, πολυσυζητημένος θεωρητικός του Τρίτου Ράιχ Καρλ Σμιτ, ο οποίος ετάχθη στο πλευρό του Αδόλφου Χίτλερ, επειδή πίστευε ότι θα αναχαίτιζε τον Αντίχριστο και την δημιουργία ενός παγκόσμιου κράτους, ενώ απεδείχθη ότι ίσχυε το ακριβώς ανάποδο!
Στο μνημειώδες έργο του «Ο νόμος της γης»2 ως «κατέχον» αντιλαμβάνεται την χριστιανική συνέχεια του Imperium Romanum, η οποία σήμερα, με όλους τους αντίχριστους και ανάποδους νόμους που ψηφίζονται, φαίνεται πως έχει καταλυθεί.
Ο κ. Βενιζέλος υπογράμμισε την κινδυνώδη για την σημερινή δημοκρατία (κατ’ εμέ ορθότερα: ψευτοδημοκρατία) αντίληψη του Τιλ, σύμφωνα με την οποία:
«η τεχνολογία είναι αυτή που μπορεί να λειτουργήσει ως φορέας τάξης απέναντι στο χάος», «όχι τα κράτη, όχι η δημοκρατία» και, επομένως, «ως κατέχων, κατά την παύλεια ορολογία, η τεχνολογία είναι αυτή που μπορεί να κάνει ό,τι δεν μπορούν να κάνουν οι φιλελεύθερες δημοκρατίες».
Ωστόσο, ο κ. Βενιζέλος, ο οποίος, πάντως, με τις κατά καιρούς θέσεις του, έχει αποδείξει ότι ανήκει στον σκληρό πυρήνα της Νέας Τάξης Πραγμάτων, παρότι συνόψισε τις μάλλον δημοφιλέστερες ερμηνευτικές εκδοχές για την έννοια του «κατέχοντος» (είναι η Ρωμαϊκή αυτοκρατορία, το Άγιο Πνεύμα ή ο Χριστός3), δεν τοποθετήθηκε επί του φλέγοντος ζητήματος αν, δεδομένης της συρροής των ανησυχητικών σημείων των καιρών, ζούμε σε βαθιά έσχατα χρόνια με επικείμενη την εμφάνιση του Αντιχρίστου.
ΠΛΗΘΥΝΣΙΣ ΤΗΣ ΓΝΩΣΕΩΣ
Μάλιστα, ένα από αυτά τα σημεία, εκτός των προαναφερθέντων, είναι οπωσδήποτε και η προφητευθείσα από τον προφήτη Δανιήλ «καταπληκτική πλήθυνσις της γνώσεως», η οποία φαίνεται πως επιτεύχθηκε πλέον μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης. Όπως σημειώνει ο χαρισματικός μακαριστός γέρων Αρσένιος Κομπούγιας στο βιβλίο του «Σημεία της συντελείας του κόσμου»4, όπου περιγράφει την ανάποδη λειτουργία του κόσμου μας:
«η αύξησις και πλήθυνσις της γνώσεως δεν είναι σημείον προόδου, αλλά, λόγω κακής χρήσεως, είναι σημείον παρακμής του κόσμου, με φυσικόν αποτέλεσμα το φρικτόν τέλος του, που θα γίνη με επισφράγισμα την Παρουσίαν του Κυρίου. Ο κόσμος σήμερον επιστημονικώς πετά εις τα ύψη, αλλ’ επειδή ηθικώς έρπει εις τα βρωμερώτερα πάθη, οδηγείται εις την καταστροφήν και τον αφανισμόν. Κατά την χαρακτηριστικήν λαϊκήν παροιμίαν: όταν το μυρμήγκι βγάζη φτερά, χάνεται...»5.
ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Όποιος επιθυμεί να πληροφορηθεί περισσότερα για την προσωπικότητα του Πήτερ Τιλ, μπορεί να προμηθευτεί την εφημερίδα «Ορθόδοξος Τύπος», το σχετικό φύλλο της οποίας θα κυκλοφορεί μέχρι και την Πέμπτη, 21 Μαΐου 2026.
«Το πιο ενδιαφέρον είναι ότι βασικοί παίκτες στο χώρο της τεχνητής νοημοσύνης αρχίζουν να μιλούν ευθέως με όρους πολιτικής θεολογίας. Η πιο χαρακτηριστική περίπτωση είναι ο κύριος Πίτερ Τιλ, που είναι συνιδρυτής και πρόεδρος της εταιρείας Palantir, που είναι μία εταιρεία στο Πάλο Άλτο στη Silicon Valley, σχετικά καινούργια 23 ετών, που κυριαρχεί στην επεξεργασία μεγάλων δεδομένων και προωθεί συστήματα τεχνητής νοημοσύνης. Ο Τιλ είναι ο ένας συνιδρυτής που εμφανίζεται ως πολιτικός θεολόγος. Υπάρχει και ο άλλος συνιδρυτής που είναι και ο διευθύνων σύμβουλος, ο Alexander Carp, ο οποίος εμφανίζεται ως κοινωνιολόγος, πολιτειολόγος, είναι απόφοιτος της σχολής της Φρανκφούρτης. Αυτός μιλάει για την Technological Republic. Ο Τιλ, όμως, μιλάει ως θεολόγος και δεν παρουσιάζει ένα πλήρες θεολογικό μανιφέστο, αλλά από τα κείμενά του και τη συμμετοχή του σε δημόσιες συζητήσεις προκύπτει ένα σχήμα με πέντε βασικές συνιστώσες. Βαθιά δυσπιστία προς την μαζική δημοκρατική πολιτική. Έμφαση στην εξαίρεση του Καρλ Σμιτ και στον κίνδυνο συστημικής κατάρρευσης. Ενδιαφέρον για τον Σμιτ βεβαίως, αλλά και για τον Στρως, ο σαφής εσχατολογικός και αποκαλυπτικός τόνος, ιδίως στις πιο πρόσφατες παρεμβάσεις του. Προτίμηση για τεχνολογίες που ενισχύουν την ικανότητα κρατών και μεγάλων οργανισμών να επιτηρούν, να συνθέτουν και να αποφασίζουν. Αυτό δεν είναι ακόμη δόγμα, αλλά είναι πολύ κοντά σε ένα δόγμα πολιτικής θεολογίας, της τάξης, του κινδύνου και της αποτροπής του χάους. Προσέξτε, στην συζήτηση αυτή ο ίδιος ο Τιλ χρησιμοποιεί την καταλυτική έννοια στην θεωρητική συζήτηση για την πολιτική θεολογία, που είναι ο κατέχων και το κατέχον στην Β΄ προς Θεσσαλονικείς επιστολή του Παύλου. Ποιος είναι ο κατέχων ή το κατέχον είναι το κομβικό ζήτημα όλης της συζήτησης για την πολιτική θεολογία. Θυμίζω, για να μην μακρηγορώ, ότι υπάρχουν δύο προσεγγίσεις. Μία θα έλεγα θύραθεν προσέγγιση. Ο κατέχων είναι, για παράδειγμα, η Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία που δεν επιτρέπει να έρθει ο αντίχριστος. Υπάρχει και θεολογική προσέγγιση ότι ο κατέχων είναι το Άγιον Πνεύμα. Τελικά ο κατέχων είναι ο ίδιος ο Χριστός, ο οποίος παρεμποδίζει την εμφάνιση του Αντιχρίστου. Το χωρίο το ξέρετε από την Β΄ προς Θεσσαλονικείς […]. Η βασική ιδέα, η ιδέα τους, είναι ότι η εποχή μας δεν μπορεί να κατανοηθεί επαρκώς χωρίς μεγάλες συνολικές αφηγήσεις εσχατολογικού χαρακτήρα για την ιστορία, τον κίνδυνο και την αποτροπή της καταστροφής. Ο Τιλ δεν προτείνει μια απλή τεχνολογική ιδεολογία. Προτείνει μια ανάγνωση της ιστορίας, κατά την οποία η ύστερη νεωτερικότητα βρίσκεται σε αδυναμία. Η δημοκρατική πολιτική είναι ανεπαρκής. Οι μεγάλες απειλές απαιτούν υψηλότερη ικανότητα διάγνωσης και απόφασης. Και η τεχνολογία είναι αυτή που μπορεί να λειτουργήσει ως φορέας τάξης απέναντι στο χάος. Όχι τα κράτη, όχι η δημοκρατία. Ως ο κατέχων, λοιπόν, κατά την παύλεια ορολογία, η τεχνολογία είναι αυτή που μπορεί να κάνει ό,τι δεν μπορούν να κάνουν οι φιλελεύθερες δημοκρατίες. Η Palantir θέλει να εμφανίζεται ως η πιο πρακτική έκφραση αυτής της αντίληψης. Άρα πρόκειται για ένα λεξιλόγιο του εσχάτου κινδύνου, για ένα λεξιλόγιο που προσφέρει αντιτεχνοκρατικό σχήμα ερμηνείας και, βεβαίως, για ένα λεξιλόγιο που επιτρέπει να παρουσιάσει την τεχνολογική και πολιτική σύγκρουση όχι ως απλή διαμάχη συμφερόντων, αλλά ως μάχη για την ιστορική κατεύθυνση του κόσμου. Μάλιστα, ο Πίτερ Τιλ είχε το θάρρος να πάει στη Ρώμη πολύ κοντά στην Αγία Έδρα, πολύ κοντά στην πόλη του Βατικανού και να οργανώσει μία σειρά σεμιναρίων για να αναπτύξει τις απόψεις του. Η αντίδραση της Αγίας Έδρας ήταν ημιεπίσημη. Το τάγμα των Ιησουιτών ασχολείται πάρα πολύ με τα θέματα αυτά, αλλά ήταν οξύτατη [ενν.: η αντίδραση]. Δηλαδή εξηγεί ότι αυτός δεν είναι ούτε καθολικός ούτε αποδεκτός αμέσως ή εμμέσως».
Der Nomos der Erde im Völkerrecht des Jus Publicum Europaeum, 1950, σελ. 30· βλ. και Σπ. Μακρή, Carl Schmitt. Πολιτική θεολογία, κράτος και δημοκρατικό παράδοξο, εκδ. Ι. Σιδέρης, 2025, σελ. 40/41.
Βλ. και Παλαιτσάκη, Το γαρ μυστήριον ήδη ενεργείται της ανομίας, Αθήνα 1999, σελ. 62.
Εκδ. Ορθόδοξος Τύπος, 1984, σελ. 71.
Βλ. αναλυτικά: