Εμπιστοσύνη: το πολυτιμότερο αγαθό του 21ου (απατ)αιώνα
Γράφει ο Κωνσταντίνος Ι. Βαθιώτης
ΕΙΣΑΓΩΓΗ
Διάγοντας την τρίτη δεκαετία του πανάθλιου 21ου (απατ)αιώνα, η πιο δύσκολη αποστολή ενός πολίτη είναι να μπορέσει να ξεχωρίσει την δυσεύρετη αλήθεια από τα αμέτρητα ψέματα με τα οποία βομβαρδίζεται καθημερινά, ιδίως από τα χείλη του πολιτικών και των λοιπών επιδραστικών προσωπικοτήτων που προβάλλονται από τα Μέσα Μαζικής Εξαπάτησης (ΜΜΕ).
Ζητούμενο για τον σημερινό πολίτη είναι να μπορεί να αποφασίζει σωστά σε ποιον θα προσφέρει το πολυτιμότερο αγαθό της εποχής μας, δηλ. την εμπιστοσύνη του, και, ταυτοχρόνως, να κρατά το μυαλό του στην θέση του, μένοντας προσηλωμένος στα προστάγματα της κοινής λογικής.
ΨΕΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΕΙΛΕΣ
Η αποστολή αυτή γίνεται ακόμη πιο δύσκολη, όταν το ψέμα δεν φτιάχνει «επικίνδυνο κοκτέιλ» μόνο με την αλήθεια, ώστε να παράγεται το ύπουλο φαινόμενο της μισοαλήθειας, που αποτελεί υπερόπλο της προπαγάνδας, αλλά και με απειλές που θέτουν σε κίνδυνο πολύτιμα αγαθά των πολιτών.
Σε τέτοιες περιπτώσεις, ο ψεύτης, όταν προσποιείται ότι έχει την ικανότητα ή/και την βούληση να συμβάλει στην εξουδετέρωση της απειλής, κινείται σε έναν ενδιάμεσο χώρο που από την μια πλευρά έχει χαρακτηριστικά απάτης και από την άλλη εκβίασης.
Η απειλή που τρομοκρατεί τον πολίτη μπορεί να είναι α) υπαρκτή, οφειλόμενη είτε σε φυσικό φαινόμενο (π.χ. σε μια παρατεταμένη ξηρασία) είτε σε ανθρώπινη δράση (π.χ. σε μια σχεδιαζόμενη τρομοκρατική επίθεση), β) ανύπαρκτη («απατηλή απειλή») ή γ) υπαρκτή μεν, αλλά διογκωμένη.
Δεν αποκλείεται, μάλιστα, η απειλή να οφείλεται σε δράση του ίδιου του απατεώνα που έρχεται να πουλήσει εκδούλευση στο τρομοκρατημένο θύμα του. Η περίπτωση αυτή αποτελεί το πλέον σατανικό τέχνασμα, το οποίο χρησιμοποιείται κατά κόρον από όποιον θέλει να χειραγωγήσει ατομικά ή μαζικά τα θύματά του: ο απατεώνας προκαλεί το πρόβλημα και, τελικώς, εφαρμόζει την συμφέρουσα γι’ αυτόν λύση. Κατά τούτο, θυμίζει «πυρομανή πυροσβέστη»: αφού βάζει την φωτιά, προσφέρεται να την σβήσει, φυσικά με το αζημίωτο.
Επομένως, αν ισχύει ότι ο κορωνοϊός κατασκευάσθηκε σε εργαστήριο από το οποίο εξαπολύθηκε, τότε η λυσσαλέα προπαγάνδα που οργανώθηκε για να πειθαναγκασθούν οι πολίτες να εμβολιασθούν μαζικά, εμπίπτει στην τελευταία κατηγορία. Φυσικά, η εκδοχή αυτή απορρίπτεται μετά βδελυγμίας από τα φερέφωνα του κυρίαρχου ρεύματος, τα οποία απαξιώνουν την εκδοχή αυτή ως «θεωρία συνωμοσίας» κάποιων «παρανοϊκών» (βλ. π.χ. Ν. Δεμερτζή / Ι. Χαλαβαζή, Πληθυσμιακός έλεγχος, Covid-19 και εμβολιασμοί, εις: Ψευδοεπιστήμες και Θεωρίες Συνωμοσίας. Ένας οδηγός πλοήγησης, επιμ. έκδ.: Μ. Πλειώνης, ΠΕΚ, Ηράκλειο 2023, σελ. 169 επ., 171).
Η προστασία του θύματος από «υποκριτικά καλούς Σαμαρείτες» δεν είναι καθόλου εύκολη υπόθεση. Διότι, όταν το σπίτι μας έχει πάρει φωτιά, πανικοβαλλόμαστε και κοιτάμε να σωθούμε με όποιον τρόπο μπορούμε. Άρα, ελλείψει καθαρού μυαλού, μειώνονται οι υψηλές απαιτήσεις μας για την επίδειξη εμπιστοσύνης προς όποιον αυτοσυστήνεται ως επίδοξος σωτήρας μας. Την κρίσιμη ώρα, έχουμε ανάγκη να «αγοράσουμε» ελπίδα, ακόμη κι αν αυτή εν γνώσει μας πουλιέται πολύ ακριβά ή δεν είναι και τόσο αξιόπιστη.
Μεγάλη βοήθεια για την λήψη της ορθής απόφασής μας να εμπιστευθούμε ή όχι όποιον προπαγανδίζει τις ευεργετικές ιδιότητες της πραμάτειας του ή των ικανοτήτων του, μπορούμε να αντλήσουμε από την συγκριτική εξέταση της στάσης που έχει κρατήσει ο προπαγανδιστής στο παρελθόν σε ό,τι αφορά την προστασία των πολιτών από διάφορες απειλές ή εν γένει δυσάρεστες γι’ αυτούς καταστάσεις. Επί παραδείγματι, πώς μπορείς να εμπιστευθείς πολιτικούς που διαρρηγνύουν τα ιμάτιά τους ότι δεν πρέπει να χαθεί ούτε μία ζωή ηλικιωμένου, όταν μέχρι πρότινος δεν έδιναν δεκάρα για την τρίτη ηλικία;
Ή πώς μπορείς να εμπιστευθείς πολιτικούς και γιατρούς που, κατά περίεργη σύμπτωση, κάθονταν δίπλα στον υπουργό υγείας όχι μόνο επί «πανδημίας κορωνοϊού», αλλά και όταν, πριν από περίπου έντεκα χρόνια, είχε επιχειρηθεί να οργανωθεί ο μαζικός εμβολιασμός του ελληνικού πληθυσμού κατά της γρίπης των χοίρων;
Ό,τι έγινε με τον έμμεσο ή άμεσα υποχρεωτικό εμβολιασμό κατά του κορωνοϊού είναι πολύ πιθανό να επαναληφθεί, τηρουμένων των αναλογιών, στο πεδίο της λεγόμενης κλιματικής αλλαγής: Αν η συμπαγής πλειοψηφία του λαού πεισθεί ότι τα αίτιά της είναι ανθρωπογενή και ότι το μέλλον των παιδιών μας πρόκειται να τιναχθεί στον αέρα, θα πέσει πάλι με προθυμία στα δίχτυα των «απατεωνοεκβιαστών», δεχόμενη να απεμπολήσει ξανά τους δύο πυλώνες του ανθρώπου: την αξιοπρέπεια και την ελευθερία του.
O ΒΡΟΧΟΠΟΙΟΣ
Ένα διαχρονικής αξίας θεατρικό έργο σχετικό με την δράση ενός απατεώνα που προσφέρεται επ’ αμοιβή να τερματίσει την κλιματική απειλή, πουλώντας έτσι ελπίδα και όνειρο σε μια οικογένεια, η οποία, μέσα στην απόγνωσή της, αποφασίζει τελικώς να τον εμπιστευθεί, είναι «Ο βροχοποιός» του Αμερικανού συγγραφέως Ρίτσαρντ Νας (Richard Nash), το πλήρες όνομα του οποίου ήταν Νέιθαν Ρίτσαρντ Νάσμπαουμ (μτφ.: Ερ. Μπελιές, εκδ. Ηριδανός, Αθήνα 2008).
Σε ένα χωριό μιας δυτικής πολιτείας των ΗΠΑ, η οποία μαστίζεται από παρατεταμένη ξηρασία, εμφανίζεται ο Αστρολέων, ο οποίος χτυπά την πόρτα της οικογένειας του Χάρρυ Κάρρυ και αυτοσυστήνεται ως «βροχοποιός», ισχυριζόμενος αρχικώς ότι μπορεί να προκαλέσει βροχή με χρήση χλωριούχου νατρίου, το οποίο θα το πετάξει πολύ ψηλά στα σύννεφα. Έτσι, ηλεκτρίζοντας το ψυχρό σώμα και εξουδετερώνοντας το θερμό, θα δημιουργήσει βαρομετρικό χαμηλό που θα φέρει βροχή (σελ. 61).
Σημειωτέον ότι, εξαιτίας της ανομβρίας, η συγκεκριμένη οικογένεια έχει χάσει δώδεκα ταύρους στο βουνό και εξήντα πέντε αγελάδες στην κοιλάδα, ενώ «τα μοσχάρια πεθαίνουνε της πείνας κι όλα τα ζώα δεν μπορούν να πάρουνε τα πόδια τους» (σελ. 58).
Εν συνεχεία, όμως, αφού έχει ζητήσει προκαταβολικά 100 δολάρια για να προκαλέσει βροχή μέσα σε 24 ώρες, ο Αστρολέων λέει τα εξής απίστευτα στην δύσπιστη Μόλλυ, την κόρη της οικογενείας του Χάρρυ, που ζητά να μάθει ποια ακριβώς μέθοδο θα χρησιμοποιήσει για να επιτύχει το πολυπόθητο αποτέλεσμα:
«Θα σηκώσω αυτό το ραβδί προς τον ουρανό και θ’ αρχίσουνε να πέφτουνε σταγόνες σαν κορόμηλα. Θα φωνάξω ευχές παλιές, ινδιάνικες, και θα γίνει λίμνη το μαντρί σας. Θα μουρμουρίσω τραγούδι τόσο λυπητερό που θα βουρκώσετε όλοι σας, θα συγκινηθεί κι ο ουρανός, θα τον πιάσουνε τα κλάματα και θα στείλει στη γη τα πιο ωραία δάκρυα που έχετε δει ποτέ!».
DUM SPIRO SPERO
Όταν, μάλιστα, τον ρωτούν αν έχει φέρει βροχή και σε άλλες περιοχές, απαντά καταφατικά, αποκαλύπτοντας ότι αυτό το πέτυχε φωνάζοντας προς τον ουρανό «Ντουμ σπίρο σπέρο», «Σπίρο ντούμ σπέρο» και «Σπέρο ντουμ σπίρο» (ως γνωστόν, η λατινική ρήση dum spiro spero σημαίνει «όσο αναπνέω ελπίζω»). Μολονότι ο Χάρρυ καταλαβαίνει ότι απέναντί του έχει έναν «ψεύτη και απατεώνα», αποφασίζει συνειδητά να κλείσει την συμφωνία, όχι όμως επειδή πείθεται ότι ο Αστρολέων θα φέρει όντως βροχή, αλλά επειδή θέλει να αγοράσει ελπίδα. Όπως χαρακτηριστικά αντιτείνει ο βροχοποιός στην δύσπιστη Μόλλυ:
«μια φορά βρίσκεται στη ζωή σου κάποιος, έστω κι αν τον έχεις εσύ γι’ απατεώνα, που σου προσφέρει όνειρο» (σελ. 66).
Αργότερα, ο Αστρολέων θα επισημάνει ξανά στην Μόλλυ ότι είναι άλλο πράγμα τα ψέματα και άλλο τα όνειρα (σελ. 125).
ΘΕΜΑ ΕΜΠΙΣΤΟΣΥΝΗΣ
Εν συνεχεία, όταν ο Αστρολέων ρωτά την οικογένεια τι είδους βροχή θέλει να προκαλέσει, η Μόλλυ εξανίσταται, καθώς θεωρεί ότι ο βροχοποιός τούς «έχει φλομώσει στα ψέματα» (σελ. 71). Τότε, ο Αστρολέων θέτει θέμα εμπιστοσύνης και εξηγεί στην οικογένεια ότι:
«όπου υπάρχουν αμφιβολίες και υποψίες πέφτει ξεραΐλα». «Για να σας φέρω βροχή, πρέπει να μου έχετε εμπιστοσύνη. Αν δεν μου έχετε εμπιστοσύνη, χάνω κι εγώ την εμπιστοσύνη που έχω στον εαυτό μου» (σελ. 72).
Για να πετύχει η «επιχείρηση βροχή», ο Αστρολέων ζητά από τα μέλη της οικογενείας του Χάρρυ να συμπράξουν στο έργο του, κάνοντας κάποια παράλογα πράγματα (σελ. 73). Επί παραδείγματι, ο ένας από τους δυο γιους, ο Τζιμ, θα πρέπει να χτυπά ένα μεγάλο τύμπανο, ο Χάρρυ θα πρέπει να σχηματίσει στο χώμα με μπογιά ένα τεράστιο βέλος που θα δείχνει προς τα έξω, ενώ ο άλλος γιος, ο Γκας, θα πρέπει να πάρει ένα χοντρό σκοινί και να δέσει τα πισινά πόδια ενός μουλαριού!
Στο σημείο αυτό, η Μόλλυ στρέφεται εξοργισμένη προς τον πατέρα της, διερωτώμενη πόσο ακόμη θα τους γελοιοποιήσει αυτός ο βροχοποιός. Τότε, εκείνος της απαντά αποστομωτικά:
«Κανένας δεν μπορεί να με γελοιοποιήσει, άμα δεν το θέλω εγώ. […] Και τι θες τώρα, να τα παρατήσω στη μέση, επειδή μας ζητά περίεργα πράματα; Δεν γίνεται. Αυτός μου ΄δωσε ελπίδες, και θα την τραβήξω την ιστορία ώς το τέλος, χωρίς να φοβάμαι αν θ’ απογοητευτώ, αν θα με κοροϊδέψει, αν θα γίνω ρεζίλι. Το έχω πάρει απόφαση» (σελ. 76).
Ακολούθως, η Μόλλυ στρέφεται έξαλλη και προς τον Αστρολέοντα, στον οποίο θέτει το εξής ερώτημα:
«Δεν σου έφτανε που μας πήρες τα λεφτά. Θες και να μας ξεφτιλίσεις! Γιατί τους βάζεις να κάνουν αυτές τις αηδίες» (σελ. 77).
Η απάντηση που παίρνει είναι αινιγματική:
«Μπορεί να το θεωρώ απαραίτητο».
Στην στιχομυθία που ακολουθεί ανάμεσά τους, ο Αστρολέων επιχειρεί να κλονίσει τον αφόρητο ορθολογισμό της Μόλλυς, απευθυνόμενος στο συναίσθημά της:
«Και πού έμαθες εσύ να κρίνεις αν είμαι ψεύτης και απατεώνας; Κι αν σας φέρω βροχή; Αν έχω το Θείο Δώρο;» (σελ. 80). «Τι ξέρεις εσύ από πίστη! Πίστη είναι να βλέπεις άσπρο κι ας σου λένε τα μάτια σου πως είναι μαύρο. Πίστη είναι να ξέρεις κάτι – από τα βάθη της καρδιάς σου» (σελ. 81).
Από τον σερίφη και τον βοηθό του η οικογένεια πληροφορείται εν συνεχεία ότι καταζητείται κάποιος απατεώνας που αυτοδιαφημίζεται ως βροχοποιός και χρησιμοποιεί διάφορα ψευδώνυμα όπως «Τζόνσον ο Κυκλώνας», «Μπιλ ο Καλόκαρδος» ή «Μάικ ο Σπάθας».
Ειδικότερα, είναι καταζητούμενος στο Κάνσας διότι πούλησε τετρακόσια εισιτήρια για το Φεστιβάλ Βροχής, αλλά, επειδή δεν έβρεξε, δεν έγινε το Φεστιβάλ. Στην Νεμπράσκα είναι καταζητούμενος, διότι πούλησε χίλια ζευγάρια γυαλιά για να δουν οι κάτοικοι την έκλειψη του ηλίου, αλλά, επειδή έκλειψη δεν έγινε, τους έμειναν τα γυαλιά.
Στο Κολοράντο είναι καταζητούμενος, διότι πούλησε έξι χιλιάδες αντιτυφωνικές κεραίες, που θα τους γλύτωναν αν περνούσε τυφώνας, αλλά ξέσπασαν όλες οι συμφορές (καταιγίδες, χαλάζια, χιόνια, σεισμοί) και δεν έμεινε τίποτε όρθιο (σελ. 140).
Εν τέλει, ο Αστρολέων ομολογεί στην Μόλλυ ότι είναι και ψεύτης και απατεώνας:
«Ποτέ στη ζωή μου δεν έχω προκαλέσει βροχή! Ούτε σταγόνα! Πουθενά! Σε κανένα μέρος! […] Προσπάθησα μια ολόκληρη ζωή να κάνω το θαύμα! Και το θαύμα δεν ήρθε ποτέ! Τίποτα! Τι ηλίθιος που είμαι!».
Λίγο μετά, ο Αστρολέων επιστρέφει την αμοιβή των 100 δολαρίων και αποχωρεί. Ω του θαύματος, όμως, εντός ολίγων λεπτών ακούγονται βροντές και πέφτουν αστραπές. Η πολυπόθητη βροχή είναι πλέον γεγονός. Ξαφνικά εμφανίζεται ο Αστρολέων με ύφος θριαμβευτικό και ζητά πίσω την αμοιβή του, την οποία ευχαρίστως του δίνει ο Τζιμ.
ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΑΣΤΡΟΛΕΟΝΤΕΣ
Στην έσχατη και αίσχιστη εποχή του 21ου (απατ)αιώνα, το θεατρικό αυτό έργο (πρωτοπαίχθηκε στο Cort Theatre της Νέας Υόρκης τον Οκτώβριο 1954, ενώ στην Ελλάδα παρουσιάσθηκε, σε μετάφραση Μιχάλη Κακογιάννη, από τον θίασο Λαμπέτη-Χορν στο θέατρο «Κεντρικό» τον Νοέμβριο 1956· βλ. «Θέατρο 1957», σελ. 151) αποδεικνύεται διαχρονικά επίκαιρο, δεδομένου ότι οι πολιτικοί απατεώνες που διαχειρίζονται της τύχες του πλανήτη μας πασχίζουν να κερδίσουν την εμπιστοσύνη των μαζανθρώπων, προπαγανδίζοντας σταθερά την μάστιγα την ανθρωπογενούς κλιματικής αλλαγής, την οποία μετονόμασαν σε «κλιματική κρίση», ώστε να υπαχθεί και αυτή στην υπερκατηγορία της «πολυκρίσης» (polycrisis), που πρέπει να καταπολεμηθεί με ελευθεροκτόνα μέτρα, ωφέλιμα για τις ελίτ αλλά όχι για τους «είλωτες».
Οι σύγχρονοι πολιτικοί Αστρολέοντες, οι οποίοι μιμούνται τον θεατρικό Αστρολέοντα μέχρι και στα παράλογα πράγματα που μας βάζουν να κάνουμε από καιρού εις καιρόν (στην εποχή του κορωνοϊού μάς ζητούσαν να φοράμε μάσκα όταν μπαίναμε στα εστιατόρια, αλλά μας επέτρεπαν να την βγάζουμε μόλις καθόμασταν – «όρθιος κολλούσες, καθιστός ήσουν στο απυρόβλητο του ιού»!), μπορεί να μην περιφέρονται από πόλη σε πόλη διαφημίζοντας τις βροχοποιητικές ικανότητές τους (αντ’ αυτού είναι πιθανό να πραγματοποιούν, εν αγνοία μας, αεροψεκασμούς εφαρμόζοντας προηγμένες τεχνικές γεωμηχανικής), αλλά στρογγυλοκάθονται ή εναλλάσσονται στους κυβερνητικούς θώκους, εφαρμόζοντας κατά γράμμα και απολύτως συντονισμένα τις παγκοσμιοποιητικές εμπνεύσεις της Νέας Τάξης Πραγμάτων που επιθυμεί διακαώς να επιβάλει μέχρι το 2030 (;) την Παγκόσμια Δικτατορία της, βγάζοντας στο φως τον Παγκόσμιο Κυβερνήτη. Κι όποιος τολμά να αμφισβητεί όχι μόνο τις σωτήριες ικανότητες αλλά και τις αγαθές προθέσεις της υπερεθνικής ελίτ στιγματίζεται ως «ψεκασμένος» ή/και «συνωμοσιολόγος».
Η βιωσιμότητα του ιστολογίου εξαρτάται από την ελάχιστη οικονομική στήριξη των αναγνωστών, η οποία ανέρχεται σε 5 € μηνιαίως ή 50 € ετησίως.
Ευχαριστώ θερμά για την αλληλεγγύη σας!
Λεπτομέρειες σχετικά με την συνδρομή υπάρχουν στον ακόλουθο σύνδεσμο:
kvathiotis.substack.com/subscribe
